کد خبر: ۵۱۲۵۱ | گروه گزارش
تاریخ انتشار: ۱۳۹۶/۰۴/۱۹
بررسی پوشش قوم کرمانج و ترکمن خراسان شمالی و حجاب؛

روزهایی که پوشیدگی مد بود

در خراسان شمالی که معروف است به گنجینه فرهنگ ها و قومیت ها دو قوم ترکمن و کرمانج لباس های زیبایی دارند که در کنار زیبایی شان حجاب و پوشش کامل را دارند، که امروزه بیشتر این لباس ها در مراسمات و جشن ها مورد استفاده قرار می گیرد.

به گزارش راه ساجده،  لباس محلی مردم خراسان شمالی از لباس های منحصر به فردی است که با ویژگی هایی چون تنوع و رنگ هایی برگرفته از طبیعت در کنار حجاب کامل، به عنوان عنصری فرهنگی ماندگار شده است.

در تعریفی که از فرهنگ می‌شود، پوشش یکی از اجزای جدایی‌ناپذیر آن است و درواقع می‌توان آن را یکی از ارزش‌های اصلی هر فرهنگ به شمار آورد.

در خراسان شمالی که معروف است به گنجینه فرهنگ ها و قومیت ها دو قوم ترکمن و کرمانج لباس های زیبایی دارند که در کنار زیبایی شان حجاب و پوشش کامل را دارند که در ادامه به توضیح بخش های مختلف این لباس ها اشاره می شود:

 

پوشش قوم کرمانج خراسان شمالی:

این روزها کمتر لباس های محلی به عنوان پوشاک روزانه مورد استفاده قرار می گیرد ولی در مراسمات و جشن هایشان نماد ویژه ای است که خودنمایی می کند و به یک جز جدایی ناپذیر این اقوام تبدیل شده است.

افسانه ملکشی یکی از بانوان بجنوردی است که در عرصه دوخت لباس محلی فعالیت دارد گفت: هم استانی ها بیشتر تقاضای اجاره لباس ها را برای شرکت در مراسم ها و جشن های سنتی دارند و بیشتر سفارشات برای خرید از استان های کرمان، مرکزی، تهران و بوشهر به صورت ثابت هستند.

 

 

وی ادامه داد: علاوه بر داخل کشور توسط مشتریانم بهعنوانواسط با خارج از کشور تعداد سفارشات زیادی هم به کشور های آلمان، سوئد، مالزی، دبی ،کویت و آمریکا ارسال کرده ایم.

 این بانوی هنرمند لباس قوم کرمانج را تشریح کرد: لباس خانم ها شامل سربند، روسری بزرگ، جلیقه، پیراهن، دامن که به لهجه محلی کرمانجی، لچگی، چارقد، جلیقه، گراس، شیلوار نامیده می شودف که به طور کل مشهور به شیلوار پاچه است.

لباس آقایان شامل دستمال گردن ، پیراهن،  کمربند، شلوار، پی تابه (نوار مشکی دمپای شلوار) است.

 

 

ملکشی افزود: بیشتر رنگ هایی که برای لباس های محلی قوم کرمانج خراسان شمالی رایج است  قرمز و سفید و زرداست که با نوارهای زرد، و آبی، سبز و قرمز تزیئن می شود و این نماد ها نشات گرفته از طبیعت هستند.

وی گفت: برای دوخت یک دامن برای خانم ها حدود 15 متر پارچه که متناسب با نوع فصل متغییر است که برای فصل های گرم به خاطر خنک بودن از نوع پارچه نخی و از پارچه های مخمل برای فصول سرد استفاده می شود.

 

 

ملکشی اضافه کرد: در قدیم مردم از این لباس ها برای پوشش استفاده می کردند که هم اکنون در نقش پوشش جایگاه آن کم رنگ شده است و بیشتر برای مناسبت ها و جشن ها مورد استفاده قرار می گیرد.

 

پوشش قوم ترکمن خراسان شمالی:

لباسهای قوم ترکمن یکی از قدیمی ترین لباسهاست که طرحهای جالب و زیبایی دارد و اکنون نیز با طرحهایی متنوع و جدید در ایران و کشورهای دیگر تولید می شود .

برگرفته از پژوهش گل جمال حجازی، کارشناس طراحی لباس از دانشگاه الزهرا :  برای دوختن لباس سنتی ترکمن از پارچه های نخی، کتانی، ماووت، تورمه، تابدا، ساوسانی، آلاتاو «دونلیق» تکه قرمزی، ساری تخته استفاده می شود.

پارچه های ماووت و تورمه برای دوخت کت «چاویت» استفاده می شود که بافت این پارچه و تار و پود آن از پشم است.

امروزه با هجوم پارچه های خارجی در بازار، پارچه های قدیمی ترکمن را می توان تنها در بقچه ها و صندوق های قدیمی یافت که تنها میراث هایی از گذشته هستند و به عنوان جهیزیه جزء پارچه های نو عروس همراه وی می باشد. آن نیز برای انتقال برای نسل های بعد!

 

 

اين نوع لباس كه در حقيقت نوعي قبا مي باشد. داراي يقة ساده و بدون برگردان مي باشد و داراي قد بلند تا بالاي ساق پا است از پارچه هاي ابريشمي وگاه مخملي (با آستين) انتخاب مي شود و بر اين نوع قبا راسته و آزاد است. آستين هاي اين قبا از زير بغل تامچ دست به ملايمت باريك مي شود. و در زير بغل قبا زائده اي سه گوش (از جنس پارچه قبا) به آن مي پيوندد. اين لباس از حدود كمر به پايين اندكي به فراخي مي گرايد و در دو پهلوي آن دو چاك مشاهده مي شود. لازم به توضيح است. كه بر مچ آستين و پيراهن يقه ها و كناره هاي آن (بويژه درجلوي سينه) تا انتهاي دامن و اطراف آن و همچنين بر پيرامون چاك پهلوها، رودوزي ونقش بندي مي شود.

بالاق: بالاق (Balak) يا شلوار زنانه كه ليفه اي است با ميان ساقي فراخ تر از ميان ساقهاي شلوار معمولي دمپاي دوساق اين نوع شلوار تنگ است و بر روي اين دمپا نقش بندي و سوزن دوزي مي كنند.

كلاه و روسري:

1 – بوريك (Borik) يا عرقچين كه مانند عرقچين مردان است. روي اين كلاه گرد و صاف (بدون برجستگي) بود و دختران آن را با زينت آلات من جمله پولك و قبك ها مي آراستند

2- توپبي (Topbi): وقتي دختر تركمن عروسي مي كرد به جاي بؤريك يا كلاه دخترانه پيشاني بندي را جايگزين مي كردند. كلاه و سربند در ميان تركمن ها داراي اهميت ويژه اي است. كلاه و سربند نه تنها معرف طايفه است. بلكه همانطور كه گفته شد و موقعيت زنان ازدواج كرده يا دختران را مشخص مي كند.

3- باش آتار(چأشو): در ميان برخي از طوايف همچون يموت، روسري هاي به نام چأشو (Ga:sew) رواج داشت كه خود بر چند نوع است از قبيل: اريش چأشو. المنچه چأشو، آتلاز چأشو، قارتما چأشو، و چأشو چارقد كه عموماً به روسري مربع شكل و ابريشمين اطلاق مي شود. در ميان برخي از تركمنان روسري بر دو قسم بود. يكي نسبتاً ضخيم با سوزن دوزي مفصل كه به آن كورته (kurte) مي گفتند و ديگري بافته اي از ابريشم نازك كه قينگاچ (Ggncac) نام داشت. اين روسري بر دونوع بود كه قيرمزي قينگاچ و كله قينگاچ مي گويند.

 

 

آياق قاب يا كُويش: كفش زنان تركمن را غالباً هنرمندان محلي مي دوزند. كه از جنس چرم خام و با تزينات مختصر مهيا مي شود، كفش هاي نظير گل منچ لي، قير ماكُويش با نوك برگردان و پاشنه هاي بلند در آن استفاده مي شود.

 

نوع پوشش از گذشته‌های بسیار دور، تاکنون که البته مقداری دستخوش تغییرات شده نشان‌دهنده منطقه زندگی هر فرد از اقلیم و جغرافیا و حرفه گرفته تا اقتصاد آن‌ها بوده و مردم مناطقی چون کوهستان و کویر بنا به نوع پوشش به‌راحتی از یکدیگر قابل‌تفکیک بودند.

 

ویژگی‌های مشترک لباس‌های محلی ایرانی:

بلندی، گشادی، سادگی و حجاب از ویژگی‌های مشترک اغلب لباس‌های محلی ایرانی است، ویژگی‌ای که در لباس کردی یا کرمانشاهی نیز به عیناً قابل‌مشاهده است.

حجاب کامل لباس کرمانجی و ترکمن در خراسان شمالی از دیگر ویژگی‌های این لباس است، ویژگی‌ای که علاوه بر تنوع و شادابی باعث ماندگاری آن از گذشته‌های دور تاکنون شده است.

 

انتهای خبر/ آرزو رحمانی

 

 

 



برچسب ها:


نظر شما



نام:
ایمیل:  
وب سایت:
نظر*:  
© تمامی حقوق متعلق به پایگاه خبری راه ساجده می باشد. استفاده از اخبار با ذکر منبع بلا مانع است.